Nieuw Zuid Antwerpen

Masterplan - herbestemming van een voormalig havengebied tot nieuwe stadswijk

In 2011 organiseerden de stad Antwerpen en een private ontwikkelaar een ontwerpwedstrijd voor een nieuw stadsdeel op Nieuw Zuid, een verlaten havengebied en goederenstation dat geprangd zit tussen Singel en Ring. POLO Architects nam deel samen met Wit architecten en Bruno De Meulder en Kelly Shannon, beide professoren aan de Leuvense universiteit. Het team won de wedstrijd evenwel niet. De jury weerhield het ontwerp van het team rond Secchi-Viganò.

Het masterplan van POLO Architects en Wit is het resultaat van een zoektocht naar een passend model van stedelijkheid voor de nieuwe stadswijk. Tegen het advies van de stad in legt het ontwerp een terughoudendheid aan de dag tegenover hoogbouw en nieuwe toevoegingen van iconische architectuur (naast onder meer het Justitiepaleis van Richard Rogers).

Het kiest daarentegen voor een sterk verdichte wijk die een voortzetting is van de stad langs de Scheldekaaien. Het zoekt daarbij inspiratie in de kwaliteiten van de genereuze woonstraten en brede, boomrijke lanen zoals die vaak voorkomen in de 19de-eeuwse gordel.

beelden: POLO Architects

Share

De gebouwen verwijzen naar de beeldtaal van de haven. Ze liggen als gestapelde containers in evenwijdige stroken loodrecht op de Schelde. De rationaliteit van de gestapelde containers wordt doorbroken door variaties in hoogte, opstelling, kleur en materiaalgebruik. Dankzij het repetitieve patroon en de inwisselbaarheid van de containers ontstaat een flexibel plan dat in staat is om verschillende types van toekomstgericht wonen in zich op te nemen.

Het nieuwe stadsdeel is resoluut georiënteerd op de rivier. De brede lanen staan loodrecht op de Schelde, zodat de bewoners tot diep in de wijk kunnen genieten van een bevoorrechte relatie met het water. De lanen leggen de verbinding tussen twee grootstedelijke ruimten: het lineair park Scheldekaaien en de 'Konijnenwei', de groene, open restruimte die ingericht wordt als een nieuw stadspark. Secundaire en meer intieme wegels en steegjes loodrecht op de lanen verhogen de porositeit en de doorwaadbaarheid van de wijk.

Het masterplan voor Nieuw Zuid is flexibel en modulair, maar vermijdt tegelijkertijd de abstractie van het stedenbouwkundige ontwerp dat de grote lijnen uitzet van wegenis, infrastructuur en bouwvolumes. Het beweegt zich in de grijze zone tussen de schaal van de stedenbouw en die van de architectuur.

De reflectie over hoe de stad er moet uitzien is expliciet aanwezig in alle architectuurprojecten van POLO Architects. Omgekeerd wordt de kennis van architectuur ten dienste gesteld van het stedenbouwkundig ontwerp.

Nieuw Zuid, was een kans om de opmaak van een masterplan op een meer architecturale manier te benaderen. Zo overbruggen we de schaalsprong tussen de disciplines van architectuur en stedenbouw en ontstaat aandacht voor de zeer concrete beleving van de stad.

Ligging

D'Herbouvillekaai / Ledeganckkaai / Namenstraat / Jan van Gentstraat / Brusselstraat / Ring, Antwerpen

Oppervlakte

720.000 m²

Status

wedstrijdontwerp

Opdrachtgever

Stadsontwikkeling Nieuw Zuid

Samenwerking

WIT architecten - ASRO KULeuven - PROAP - ARUP

Meer Projecten

Rode Kruis Zuienkerke

Hanoi Medical University en Ho Chi Minh City University of Medicine and Pharmacy Vietnam

Cadiz Antwerpen

studentenhuisvesting Barcelona

De Koolputten Waasmunster

toison d'or masterplan

De Smidse Leuven

House A

House Z

Campus Gallaitsite Schaarbeek

Topsportinternaat Wilrijk

Vlaams Administratief Centrum Gent

Ambulant Centrum Leuven

Campuspark Hasselt

Kop Boulevard Enschede

Congrescentrum KAVA

Kasterlinden Sint-Agatha-Berchem

Gemeenschapscentrum Xaverianen Brugge

Prins Kavelhof Brasschaat

Eksterlaer Deurne

Schelde-Eiland Oudenaarde

Rode Kruis Mechelen

Rode Kruis Mechelen

Vrijetijdscomplex Waasmunster

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Sporthal Gooreind

Studentenhuisvesting De Vesten Leuven

Vrijetijdscomplex Waasmunster

Burchtstraat Leuven

Kanaalstraat Herentals

Clarenhof Mechelen

Drijhoek Geel

Gandhilaan Hoboken

Hemixveer Hemiksem

Brouwerij De Koninck Antwerpen

India-Natie Antwerpen

Kaai Nieuw Zuid Antwerpen

Luchtbal Torenblokken Antwerpen

Zwembadsite Hasselt

Manchesterlaan Antwerpen

Napoleonkaai Antwerpen

Rabot Gent

Culturele Centra Antwerpen

Cultuurcentrum Gravenhof Hoboken

Vrijetijdscentrum De Schelde Zandvliet

Cultuurcentrum 252 CC Ekeren

Koloniënstraat Brussel

Loft B

Telenet Mechelen

Burcht Singelberg Kallo

Inbev HQ Leuven

MAVA Steenokkerzeel

OM Partners Wommelgem

Telenet HQ Mechelen

Gasthuisberg Leuven

LUCA School of Arts - Campus Sint-Lukas Brussel

Quadrivium KU Leuven

Arenberg cluster B Leuven

Inbev technical centre Leuven

Wetenschapspark Genk-Waterschei

Bruul Mechelen

Businesspark 16 Melsele

Bavière Luik

Coppenskazerne Brasschaat

Arenberg Leuven

Inbev masterplan Leuven

Helix Antwerpen

Coppenskazerne Brasschaat